PERSBERICHT | Rumour about Freedom - Een collectiepresentatie met recente aanwinsten van Stedelijk Museum Schiedam
16 mei t/m 27 september 2026
Een androgyne bosnimf kijkt de bezoeker aan vanaf een mysterieus schilderij van Felix de Rooy. Op een meterslang doek van Raafat Ballan is een vreedzame demonstratie gaande, terwijl bij Jan Wolkers 99 witte kurken bollen van een feloranje vlak lijken te knallen. Een ‘spinnenweb’ van sensuele rode panty’s en glazen bollen van Madeleine Berkhemer hangt aan het plafond en een metronoom van Wim T. Schippers tikt onverstoorbaar ‘Ting Boom’. In de tentoonstelling Rumour about Freedom presenteert Stedelijk Museum Schiedam recente aanwinsten, verzameld sinds het aantreden van directeur Anne de Haij. De werken geven blijk van een ‘rumour about freedom’: het verlangen echt vrij te zijn: in de kunst, en daarbuiten.
Vrijheid als leidmotief
De titel van de tentoonstelling is ontleend aan het monumentale drieluik Centrifugal forces – rumour about freedom (2024) van Raafat Ballan (1990). Het werk toont een groep mensen die vreedzaam protesteert en verwijst naar alle mensen wereldwijd, die zich uitspreken tegen onrecht en oorlog. In een wereld waarin vrijheid onder druk staat, biedt Rumour about Freedom ruimte voor reflectie en verbeelding.
In de tentoonstelling is werk te zien van onder meer Raafat Ballan, Felix de Rooy, Helen Verhoeven, Rinella Alfonso, Wim T. Schippers, Ria van Eyk, Jan Wolkers, Woody van Amen, Madeleine Berkhemer en Ayşen Kaptanoğlu. Kunstenaars die – ieder op hun eigen manier – uitdrukking geven aan vrijheid.
Anne de Haij: “Juist in een tijd waarin veel mensen machteloosheid ervaren, willen we met deze tentoonstelling ruimte bieden aan hoop en het verlangen naar vrijheid en rechtvaardigheid.”
Samen geven deze recente aanwinsten inzicht in hoe Stedelijk Museum Schiedam de eigen collectie ontwikkelt: sociaal betrokken, eigentijds en met oog voor diverse perspectieven.
.png)
Recente aanwinsten voor de collectie
Het werk van de Rotterdamse kunstenaar Madeleine Berkhemer (1973 – 2019) gaat ook over de drang naar vrijheid. Het belangrijkste materiaal waarmee ze werkte was pantystof, die ze uitrekte en verknoopte tot sensueel ruimtelijke installaties.
In Rumour about Freedom is zo’n tension-sculptuur uit de Garden of Delight serie te zien, evenals de sculptuur ‘fruit basket’ en enkele collages. Haar kunst representeert het verlangen van vrouwen naar de vrijheid hun eigen identiteit en seksualiteit te onderzoeken en bepalen, zonder daarbij rekening te houden met (patriarchale) normen.
Van Helen Verhoeven (1974) is onder andere de installatie Paintings Part 1 (2010) te zien, een reeks van 41 kleinere schilderijen (met portretten van bekende en minder bekende voorgangers in de kunst). Deze recente schenking van haar werk aan Stedelijk Museum Schiedam en Centraal Museum in Utrecht draagt bij aan de ambitie van het museum om meer vrouwelijke kunstenaars in de collectie op te nemen. Nu is slechts 10% van de kunstwerken in de Collectie Nederland van een vrouw.
Met kleurrijke en indringende werken brengt Ayşen Kaptanoğlu (1985) actuele en maatschappelijke onderwerpen aan het licht. De recente aankoop van het werk Mother (2022) van Kaptanoğlu sluit aan bij de wijze waarop Stedelijk Museum Schiedam via kunst maatschappelijke thema’s bespreekbaar wil maken. Dit werk verbeeldt een moederfiguur en gaat over de verwachtingen en druk die onze samenleving aan moeders oplegt. Zelfs als zij geconfronteerd worden met geweld of misbruik, worden zij geacht sterk en stabiel te blijven.
Kunstenaars uit de regio
Een belangrijke recente aanwinst is TRACK42 van Woody van Amen (1936). Voor dit kunstproject vroeg hij 42 kunstenaars om te reageren op een tekening, waarop slechts punten stonden. Hieruit ontstonden 42 kunstwerkjes van Schiedamse en Rotterdamse kunstenaars, onder wie Cor Kraat (1946), Gyz la Rivière (1976), Klaas Gubbels (1934), Marjolijn van den Assem (1947) en Pat Bloom. Deze aanwinst is een mooie illustratie van de ambitie van Stedelijk Museum Schiedam om een nauwe band met kunstenaars uit de regio Rotterdam, Schiedam en Waterweg te onderhouden.
Van Caribisch perspectief tot Cobra
Lange tijd is er in Nederlandse musea een blinde vlek geweest voor de kwaliteit van kunstenaars uit het Caribische deel van het Koninkrijk. Sinds 2022 heeft Stedelijk Museum Schiedam het voornemen om elk jaar tenminste een kunstwerk van een kunstenaar, die daar woont of werkt of er zijn wortels heeft, te verwerven voor de collectie. Sindsdien kocht het museum werken aan van onder andere Eugenie Boon, Tirzo Martha, Serana Angelista, Avantia Damberg en Gilleam Trapenberg. In deze presentatie tonen we recente aanwinsten van Felix de Rooy (1952), waaronder zijn werk Forest Spirit uit 2007 en The Temptation of St. Anthony uit 1975 en werk van Rinella Alfonso (1995).
Hoewel de nadruk ligt op recente aanwinsten, zijn in de tentoonstelling ook werken uit de Cobra-collectie opgenomen, een van de meest geliefde onderdelen van onze kunstcollectie. Cobra heeft een groot stempel gedrukt op de ontwikkelingen in de internationale beeldende kunst, en deze kunstenaars zijn nog altijd zeer geliefd. Te zien zijn een aantal echte publiekslievelingen, waarvan het thema aansluit bij deze collectiepresentatie. Zoals verschillende werken van Karel Appel (1921 – 2006), Corneille (1922 – 2010) en Eugene Brands (1913 – 2002).
Jan Wolkers, BOLLEN 6 (ORANGE), 1968, fluorverf en kurk op linnen, 105,0 x 131,0 cm, collectie Stedelijk Museum Schiedam, aankoop met steun van Mondriaan Fonds, foto Gerrit Schreurs
Ria van Eyk, P.S. postscriptum, 1975, tekening op zeefdruk, 65,0 x 65,0 cm, collectie Stedelijk Museum Schiedam, aankoop met steun van Mondriaan Fonds, foto Tom HaartsenAbstracte kunst
Ook abstracte kunst krijgt aandacht in de tentoonstelling. Stedelijk Museum Schiedam heeft kunstwerken in de collectie van kunstenaars zoals Jan Schoonhoven en herman de vries, die vanaf de jaren zestig abstracte kunst maken. Recent verwierf het museum het werk BOLLEN 6 (ORANGE) van Jan Wolkers (1925 – 2007) en verschillende zeefdrukken uit de serie P.S. postscriptum (1975 – 1978) van Ria van Eyk (1938). Met steun van het Cultuurfonds wordt bovendien onderzoek gedaan naar de rol van vrouwelijke kunstenaars binnen de abstracte kunst. Veel van hen werden niet erkend en hun werk is weinig te vinden in museale collecties. De tentoonstelling van Lou Loeber, die gelijktijdig te zien is met deze collectiepresentatie, vormt de aftrap van dit programma.
Onbekend werk van Wim T. Schippers
Een van de markantste en meest geestige kunstenaars van Nederland is toch wel Wim T. Schippers (1942). In 2019 toonde hij zijn beroemde pindakaasvloer in Stedelijk Museum Schiedam, een publiekstrekker van jewelste, die – niet geheel onverwacht – ook tot de nodige kritiek leidde. Dankzij een langdurig bruikleen van een particuliere verzamelaar kan het museum nu twee belangrijke installaties uit de jaren zestig aan het publiek tonen: Divisions (1966) en Ting Boom (1967). De werken werden speciaal voor deze presentatie gerestaureerd en zijn voor het eerst in lange tijd weer in prachtige staat te bewonderen.
De aanwinsten zijn mede mogelijk gemaakt dankzij een tweejaarlijkse bijdrage uit de regeling collectieprogramma’s van het Mondriaan Fonds en bijdragen van kunstenaars en particuliere verzamelaars.
Noot voor de redactie
Klik hier om naar de beeldbank te gaan, waar persbeelden uit dit bericht gedownload kunnen worden. Vermeld bij gebruik van de afbeelding(en) altijd de juiste creditline.
Klik hier om de tentoonstellingspagina te bezoeken.
Klik hier om de website van Stedelijk Museum Schiedam te bezoeken.